Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Skaczemy do końca Października w każdy weekend od piątku do niedzieli. Zapisy: 509-871-001

Skaczemy do końca Października w każdy weekend od piątku do niedzieli. Zapisy: 509-871-001

Skaczemy do końca Października w każdy weekend od piątku do niedzieli. Zapisy: 509-871-001

StartSZKOLENIAPodręcznik SkoczkaTeoria skoków

Teoria skoków

Wiemy z meteorologii, że atmosfera ziemska to powłoka gazu, która otacza naszą planetę. Dzieli się na kilka warstw, z których najważniejsza dla nas jest troposfera - warstwa atmosfery zalęgająca do 11 km. W troposferze powstają chmury, opady i burze, w niej zawarta jest prawie cała para wodna.

Powietrze charakteryzuje określona masa, ciśnienie i gęstość. Nas interesują przede wszystkim dwa zjawiska w atmosferze ziemskiej, gdyż mają istotny wpływ na skoki spadochronowe. Są to:

  • przyciąganie ziemskie - powodujące stałe przyspieszenie wynoszące 9,81 m/s2, a w konsekwencji ruch pionowy ku ziemi,
  • siła oporu powietrza - skierowana przeciwnie do kierunku ruchu, zmniejszająca wpływ przyspieszenia na prędkość.
  • Opór powietrza
    - kształt ciała
    - powierzchnia ciała
    - prędkość ruchu ciała
    - położenie ciała względem strug
    - gęstość powietrza
  • Droga skoczka po oddzieleniu się od samolotu
  • Obliczanie utraty wysokości w czasie spadania
  • Otwarcie spadochronu
  • Opadanie na otwartym spadochronie
  • Lądowanie skoczka
  • Określanie kierunku i prędkości wiatru
  • Zniesienie liniowe

OPÓR POWIETRZA

  • Ciało poruszające się w powietrzu przyjmuje na siebie uderzenia napływających w stronę przeciwną cząsteczek powietrza. Wywołuje tarcie opływających go strug powietrza i część ich pociąga za sobą tracąc część energii, powodując wystąpienie oporu powietrza. Każde ciało poruszając się w powietrzu napotyka opór, czyli siłę skierowaną przeciwnie do kierunku ruchu. Jest to opór czołowy.
    Opór powietrza jest zjawiskiem umożliwiającym wykonywanie skoków spadochronowych.

            Na wartość oporu ma wpływ kilka czynników:

  • kształt ciała - u ciał opływowych, gładkich powstające zawirowania powietrza występują tylko z tyłu, a u ciał kanciastych, nieopływowych - zawirowania powstają na całej powierzchni, powodując większe tarcie,
  • powierzchnia ciała - im większa powierzchnia ciała, tym większy opór, ponieważ cząsteczki powietrza mają większą powierzchnię do pokonania, aby oderwać się od poruszającego się ciała,
  • prędkość ruchu ciała - opór jest proporcjonalny do kwadratu prędkości tj. np. dwukrotnie zwiększona prędkość - opór rośnie czterokrotnie, przy czym jest zupełnie obojętne czy ciało przemieszcza się w spokojnym powietrzu, czy też powietrze napływa na nieruchome ciało,
  • położenie ciała względem strug - płytka ustawiona największą powierzchnią w kierunku ruchu, stwarza większy opór od tej samej płytki ustawionej najwęższym bokiem w kierunku ruchu,
  • gęstość powietrza - im rzadsze powietrze, tym mniejsza siła oporu.

Droga skoczka po oddzieleniu się od samolotu

  • Opuściwszy samolot, skoczek podlega działaniu siły ciężkości i siły naporu strug powietrza na skutek prędkości poziomej nadanej przez samolot. Pod działaniem siły ciężkości spada w dół, natomiast parcie strug powietrza powoduje zmniejszenie prędkości nadanej przez samolot. Czyli, z chwilą oddzielenia się od samolotu, skoczek porusza się w powietrzu pod działaniem siły bezwładności i przyciągania ziemskiego. Ponieważ siły te działają w jednym czasie, prędkość skoczka będzie ich wypadkową:
Droga skoczka
  Vi - prędkość pozioma
  Vg - prędkość pionowa 
Droga skoczka wzor

Wartość Vw ma znaczenie przy skokach z natychmiastowym otwarciem i wzrasta wraz z prędkością samolotu. W następstwie oporu powietrza początkowa prędkość pozioma ciała po 10-12 s zanika do 0 i w dalszym ruchu skoczek spada pionowo.

Zniesienie za samolotem należy brać pod uwagę przy obliczaniu miejsca zrzutu, bo np. przy pogodzie bezwietrznej, gdy samolot leci z prędkością 150 km/h, po 10 sekundach zniesienie wyniesie ok. 215 m.

Budowanie bazy

Obliczanie utraty wysokości w czasie spadania

  • W początkowej fazie spadania w wyniku małej prędkości siła oporu powietrza prawie nie istnieje. W miarę upływu czasu rośnie prędkość pionowa, a z nią opór. Siła oporu powietrza po pewnym czasie osiąga wartość siły ciężkości skoczka wraz ze spadochronem. Występuje, zatem równowaga sił, gdyż zanika przyspieszenie, a prędkość spadania jest jednostajna, największa, jaką skoczek może osiągnąć opadając z zamkniętym spadochronem. Nazywamy ją prędkością graniczną.
  • Wartość prędkości granicznej waha się w zależności od pozycji opadającego skoczka, ale do obliczeń przyjmuje się średnią prędkość, która wynosi 50 m/s (180 km/h).
  • Dużo ważniejsza od prędkości jest utrata wysokości, jaka nastąpi w czasie opadania.
    W początkowej fazie skoczek utraci wysokość zgodnie z zasadą ruchu jednostajnie przyspieszonego, aż do osiągnięcia prędkości granicznej. Przyjmuje się, że skoczek osiąga maksymalną prędkość opadania po 10 sekundach. Utrata wysokości w tym czasie, zależna jest od pozycji, w jakiej opada skoczek.
    Po wielu doświadczeniach obliczono, jaka jest średnia utrata wysokości po określonym czasie:
Tabela czasu

W ciągu 10 sekund skoczek utraci 340 m, osiągając prędkość graniczną i zacznie opadać
z prędkością jednostajną 50m/s, czyli każda następna sekunda, to przebycie przez skoczka
50 m. Dzięki powyższym wyliczeniom możemy obliczyć utratę wysokości po określonym czasie.
Ma to znaczenie przy skokach z opóźnionym otwarciem spadochronu.

PRZYKŁAD:

Dane:
Skok z wysokości 2200 m, opóźnienie 30 sekund.

Wyliczenie:
pierwsze 10 sek. = 340 m
pozostałe 20 sek. = 20 x 50 = 1000 m
2 sek. dolicza się na czas otwierania się spadochronu = 100 m

Razem: 1440 m utrata wysokości

                                    2200 m
                                 - 1140 m  
                                =  760 m

Skoczek zawiśnie na otwartym spadochronie na wysokości 760 m.

Zniesienie liniowe

Po otwarciu spadochronu skoczek przemieszcza się dzięki ruchom powietrza, jak i właściwościom lotnym spadochronu. Aby określić miejsce zrzutu musimy wyliczyć drogę, jaką skoczek przebędzie w poziomie od momentu otwarcia spadochronu. Drogę tę wyliczmy na podstawie zniesienia liniowego, którym jest odcinek łączący rzut punktu, nad którym skoczek otworzył spadochron z punktem zetknięcia się skoczka z ziemią (miejscem lądowania).

Zniesienie liniowe
 
 

S - skoczek po otwarciu spadochronu

K - miejsce lądowania

L - zniesienie liniowe

Zniesienie liniowe określa się wzorem:

Zniesienie liniowe wzor

L - zniesienie liniowe
H - wysokość otwarcia spadochronu
Vop - prędkość opadania
Vśr - prędkość średnia wiatru

Przykład:
Skoczek wyskoczył z wysokości 2000m, zawisł na otwartym spadochronie na wysokości 850m. Średni wiatr wynosił 4 m/s, a prędkość opadania wynosiła 5 m/s:

Przyklad zniesienie liniowe

 

 

 

Zniesienie liniowe określa również odległość, jaką musi przebyć samolot lecąc pod wiatr przez punkt lądowania do punktu zrzutu. Zniesienie liniowe wylicza się matematycznie (powyżej), graficznie (sposób zbyt skomplikowany, nie jest stosowany) oraz za pomocą sondy. Sonda wyrzucana jest z wysokości 600 m nad celem (miejsce lądowania). Odległość między miejscem lądowania sondy, a krzyżem (cel) jest zniesieniem. Nalot samolotu ze skoczkami następuje przez miejsce lądowania sondy i miejsce planowanego lądowania skoczków.
Przy skokach z opóźnionym otwarciem skoczek porusza się za samolotem i w czasie 10s pokona w poziomie odległość ok. 200 m.

kierunek wiatru

 

A - miejsce lądowania sondy
O - miejsce lądowania skoczków
B - miejsce wyskoku skoczków

 

 

Odległość między punktem O i A to zniesienie liniowe. Aby skoczkowie wylądowali w celu, muszą opuścić samolot w punkcie B (odległość między B i O równa jest zniesieniu liniowemu).
W przypadku, gdy samolot zboczy z kursu i sonda spadnie z boku, należy przeprowadzić następujące wyliczenia:

kurs samolotu

 

A - miejsce zrzutu sondy
B - miejsce lądowania sondy
C - miejsce zrzutu skoczków
O - miejsce lądowania skoczków

Odcinek AB to zniesienie liniowe. Nad punktem A sonda została zrzucona i wylądowała w punkcie B. Po zbudowaniu równoległoboku wiemy, że skoczkowie opuszczą samolot nad punktem C, aby wylądować w celu (O).

Przy zrzucie sondy należy pamiętać, aby określić orientacyjny kierunek wiatru.
Sondą może być spadochronik o prędkości opadania 5 m/s, może być to sonda papierowa (taśma z bibuły).

Zniesienie liniowe można obliczyć również na podstawie wykonanego skoku przez doświadczonego skoczka.

Nasi Partnerzy

Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Joomla templates by Joomlashine